物理 基本三维线性波动方程
![]()
![]()
![]()
三维线性波动方程比一维线性波动方程增加一项表示波源耗散的动力学量 $F(x,t)$,写成
$\frac{\partial^2 \xi}{\partial t^2} - u^2 \frac{\partial^2 \xi}{\partial x^2} = F(x,t)$
那么它在二维方向传播时,
$\frac{\partial^2 \xi}{\partial t^2} - u^2 \left( \frac{\partial^2 \xi}{\partial x^2} + \frac{\partial^2 \xi}{\partial y^2} \right) = F(x,y,t)$
在极坐标下,
$\frac{\partial^2 \xi}{\partial t^2} - u^2 \left[ \frac{1}{r} \frac{\partial}{\partial r} \left( r \frac{\partial \xi}{\partial r} \right) + \frac{1}{r^2} \frac{\partial^2 \xi}{\partial \phi^2} \right] = F(r,\phi,t)$
在三维方向传播时,
$\frac{\partial^2 \xi}{\partial t^2} - u^2 \left( \frac{\partial^2 \xi}{\partial x^2} + \frac{\partial^2 \xi}{\partial y^2} + \frac{\partial^2 \xi}{\partial z^2} \right) = F(x,y,z,t)$
在球坐标中,
$\frac{\partial^2 \xi}{\partial t^2} - u^2 \left\{ \frac{1}{r^2} \frac{\partial}{\partial r} \left( r^2 \frac{\partial \xi}{\partial r} \right) + \frac{1}{r^2 \sin\theta} \frac{\partial}{\partial \theta} \left( \sin\theta \frac{\partial \xi}{\partial \theta} \right) + \frac{1}{r^2 \sin^2\theta} \frac{\partial^2 \xi}{\partial \phi^2} \right\} = F(r,\theta,\phi,t)$
对球对称的系统,$ \xi = \xi(r,t) $,有
$\frac{\partial^2 \xi}{\partial t^2} - u^2 \left[ \frac{1}{r^2} \frac{\partial}{\partial r} \left( r^2 \frac{\partial \xi}{\partial r} \right) \right] = 0$
利用公式
$\frac{\partial^2 (r\xi)}{\partial r^2} = \frac{1}{r} \frac{\partial}{\partial r} \left( r^2 \frac{\partial \xi}{\partial r} \right)$
得
$\frac{\partial^2 (r\xi)}{\partial t^2} - u^2 \frac{\partial^2 (r\xi)}{\partial r^2} = 0$
将 $ r\xi $ 视为 $ \xi $,其通解为
$r\xi(r,t) = \phi_1(t - \frac{r}{u}) + \phi_2(t + \frac{r}{u})$
得球面波的运动方程
$\xi(r,t) = \frac{1}{r} \left[ \phi_1(t - \frac{r}{u}) + \phi_2(t + \frac{r}{u}) \right]$
简谐球面波
$\xi(r,t) = \frac{f_0}{r} A_0 \cos[\omega(t - \frac{r}{u}) + \varphi]$
可将其分解为三个标量波动方程
$\frac{\partial^2 \vec{\xi}_x}{\partial t^2} - u^2 \left( \frac{\partial^2 \vec{\xi}_x}{\partial x^2} + \frac{\partial^2 \vec{\xi}_x}{\partial y^2} + \frac{\partial^2 \vec{\xi}_x}{\partial z^2} \right) = F_x(x,y,z,t)$
y, z 同上,得
$\frac{\partial^2 \vec{\xi}}{\partial t^2} - u^2 \left( \frac{\partial^2 \vec{\xi}}{\partial x^2} + \frac{\partial^2 \vec{\xi}}{\partial y^2} + \frac{\partial^2 \vec{\xi}}{\partial z^2} \right) = \vec{F}(x,y,z,t)$
引入 $ \nabla $:
$\nabla = \frac{\partial}{\partial x} \hat{i} + \frac{\partial}{\partial y} \hat{j} + \frac{\partial}{\partial z} \hat{k}$
引入 Laplace 算符:
$\nabla^2 = \nabla \cdot \nabla = \frac{\partial^2}{\partial x^2} + \frac{\partial^2}{\partial y^2} + \frac{\partial^2}{\partial z^2}$
可改写为$\frac{\partial^2 \vec{\xi}}{\partial t^2} - u^2 \nabla^2 \vec{\xi} = \vec{F}(x,y,z,t)$